Van ervaren naar beginner, Ingeborg Vrenken

Van ervaren naar beginner, Ingeborg Vrenken

Echt, de titel klopt.

Eerder in mijn carrière ben ik opleider geweest, dat was nog in mijn Arbo-Unie-tijd. Toen ik als zelfstandig gevestigd bedrijfsarts verder ging, moest ik deze activiteiten staken, omdat er vanuit gegaan werd dat een zelfstandige niet de setting kan leveren die voor een bedrijfsarts in opleiding nodig is.

Afgelopen jaar heeft Immediator de erkenning als ‘opleidingsinstituut’ binnen gehaald. Daarbij werd de hulp ingeschakeld van mijzelf en een collega bedrijfsarts. Ik heb vorig jaar januari zodoende mijn opleiding tot opleider afgerond en Carlita Rossou heeft dat onlangs ook gedaan.  We waren er dus klaar voor om als 2 ervaren bedrijfsartsen aan de slag te gaan met een bedrijfsarts in opleiding.

Zo makkelijk en snel ging dat nu echter ook weer niet. De erkenning van Immediator betekende hele waslijsten met vragen beantwoorden, waarmee dan aangetoond werd dat je aan de eisen voldeed of zou kunnen voldoen. Denk je daarmee klaar te zijn, dan komt er nog een duveltje uit een doosje. Is er nog een partij die wat over de stukken mag zeggen en die daar ook zo zijn ideeën over heeft. Er komt dus behoorlijk wat bij kijken. Maar…… het is gelukt! En het leert ons: de eerdere conclusie dat je als 1-pitter niet eenvoudig de juiste setting voor het opleiden van een bedrijfsarts kunt garanderen, lijkt daarmee wel terecht.

Dus de papieren op orde en dan maar aan de slag in de praktijk: met het werven van (jonge) dokters die graag het vak van bedrijfsarts willen leren. Het mag bekend verondersteld worden dat ze niet in de rij staan te springen van ongeduld. Er staan geen hordes enthousiaste dokters klaar om de alsmaar krimpende ploeg van bedrijfsartsen aan te vullen.

En toch deed zich in voorjaar 2018 de situatie voor dat er 3 kandidaten zich aanboden. Wat een luxe en prompt de vraag: waar selecteer je op?  Dat was nogal een dingetje en ik kom daar zo meteen nog op terug.

In april vorig jaar zijn we gestart met de eerste BAIO bij Immediator. Dat betekent alles op nieuw uitvinden qua planning, qua afspraken met klanten, maar ook met elkaar. Welke papieren moeten er komen, want dat portfolio van de BAIO moet wel gevuld gaan worden. Maar ook: Hoe werk je een BAIO in? In het curriculum tot basisarts neemt de bedrijfsgeneeskundige geen vooraanstaande positie in. De kennis met betrekking tot ons werk, de wetgeving, de rollen, de spanningsvelden en dergelijke is dan ook beperkt.  Dat wat voor een ervaren bedrijfsarts vanzelfsprekend is, is voor een BAIO allemaal nieuw. En dan krijg je dus ‘lastige’ vragen. Waarom je iets doet, of juist niet doet? Ik leerde weer te kijken vanuit de positie van een beginner en mijn hemel, dat was best spannend. Wat je allemaal niet weet als je start in dit vak! En wat je juist wel allemaal nodig hebt om adequaat elke dag aan de slag te gaan! Ik voelde me als opleider ook een absolute beginner: wat je allemaal (nog) niet weet en wel nodig hebt om adequaat een BAIO te begeleiden!!!

Onlangs hebben we na een klein jaar een eerste evaluatie gedaan van Immediator en haar opleiders. Wat ging er goed, wat kan beter? En dan komen daar toch een aantal zaken naar voren die van belang zijn voor de selectie van toekomstige BAIO’s. Ik neem jullie mee in een paar van deze leerpunten:

  • Het oude beeld van een bedrijfsarts die een baan van 9 tot 17 uur heeft, blijkt niet te kloppen. Ook een bedrijfsarts heeft hectiek, kan een hoge werkdruk hebben, mede door het tekort aan bedrijfsartsen. En dan zit je vaak ook nog in je eentje bij een klant; een (ervaren) collega is, zeker zoals we bij Immediator werken, niet altijd in de buurt.
  • De dagelijkse gang van zaken is nog niet zo eenvoudig. Als bedrijfsarts heb je met meerdere partijen en vooral belangen van doen: de werkgever, de werknemer, een casemanager, een leidinggevende, de OR, de preventiemedewerker, iemand van HR. Allemaal met een ander belang. Dat is toch andere koek dan in een ziekenhuis.
  • Dit bovenste geldt al helemaal als daar ook nog de regelmatig optredende weerstand in de spreekkamer bij komt. Ook in een ziekenhuis worden patiënten mondiger, maar veelal heeft ‘de’ dokter het toch nog wel voor het zeggen. Patiënten zijn vaak toch meer afhankelijk van een specialist in een ziekenhuis voor wat betreft diagnostiek en zo mogelijk behandeling. Als bedrijfsarts ligt dat toch anders. Er wordt niet echt behandeld, er wordt geadviseerd en daar vinden alle betrokken partijen wel wat van. Het vraagt sociaal vaardig gedrag, met snel schakelen, met grenzen stellen.

Onze evaluatie heeft me duidelijk gemaakt dat er absoluut een aantal onderwerpen aan de orde moeten komen bij een kennismaking met een potentiele BAIO en dat het vooral heel erg met verwachtingen van de BAIO heeft te maken. Waren we in den beginnen erg gericht op of iemand sociale vaardigheden heeft en interesse in organisaties, nu weten we dat we ons zeker ook moeten richten op: kun je omgaan met zelfstandig werken? Vind je het leuk om met weerstand om te gaan? Hoe ervaar je het om gevoelsmatig ‘tussen twee vuren’ te zitten? Het helpt om een mogelijk nieuwe collega eerst een tijdje mee te laten draaien, het vak te laten ervaren en dan pas een definitieve keuze te maken voor de opleiding. Ik kan het niet treffender samenvatten dan dat Carlita dat doet: eerst maar eens verloven en dan later pas trouwen!