Nieuws
Eigen regie: regisseren of zelf doen?
Als echte adviseurs werken onze bedrijfsartsen vooral voor organisaties die zelf de volledige verantwoordelijkheid nemen als het gaat om verzuim en verzuimbegeleiding. Deze ‘eigen regie’ aanpak is inmiddels een veelgehoorde variant als het gaat om inrichting van arbodienstverlening. De praktijk blijkt echter per organisatie te verschillen.
Wat houdt eigen regie in?
Eigen regie betekent dat de regie bij verzuimbegeleiding en –reductie binnen een organisatie volledig is neergelegd in de lijn. De leidinggevende heeft de verantwoordelijkheid voor het verzuim binnen zijn afdeling en dient dit zo laag mogelijk te houden, waarbij hij tegelijkertijd zijn medewerkers stimuleert tot productief, vitaal en gemotiveerd gedrag.
De praktijk
In de praktijk zien we te vaak dat regie voeren niet alleen betekent dat de leidinggevende de verantwoordelijkheid neemt voor het verzuimgedrag van de medewerker, maar dat hij ook de inhoudelijke medische begeleiding op zich neemt als er sprake is van verzuim.
Dit herkent ook bedrijfsarts-adviseur Monique Leunisse: “De grootste valkuil in het 'eigen regie' model is dat de leidinggevende zelf de (verzuimende) medewerker medisch gaat begeleiden, dat werkt juist verzuimverlengend. In zorginstellingen waar een deel van de leidinggevende zelf uit een hulpverlenende rol komt, is dit bijna een automatisme. Des te meer reden om bij de introductie van het 'eigen regie' model hier heel veel aandacht aan te besteden en zelf denk ik dat aansprekende voorbeelden hierin het meest helpen”
Als een organisatie overgaat op het ‘eigen regie’ model en daarmee verzuimbegeleiding en –reductie in de lijn legt, dan hebben leidinggevenden vaak het gevoel ‘het zelf op te moeten lossen’ en pakken ze logischerwijs ook de medisch-inhoudelijke begeleiding van de verzuimer zoveel mogelijk zelf ter hand. Dit is een cruciaal punt. Als de leidinggevende namelijk niet langer regisseert maar het actuele individuele verzuim zelf gaat trachten op te lossen, dan krijgt hij/zij het druk. Druk met activiteiten waar je ook andere actoren voor kan inzetten. Zo zien we in de praktijk dat leidinggevenden, met de beste bedoelingen, op de stoel van de bedrijfsarts, de psychiater en de huisarts gaan zitten. Een vooral in de zorg veel geziene valkuil. De leidinggevende gaat dan het gesprek aan over de medische klachten van de medewerker, de vermeende ernst ervan, de oplossingsrichtingen en de relatie met het werk. Dit brengt hem in de lastige positie van enerzijds meerdere van de medewerker en anderzijds hulpverlener. Voor leidinggevenden dreigt hier het gevaar van rolverwarring, wat de communicatie met de medewerker niet alleen vertroebelt, maar ook verzuimverlengende effecten heeft. Pas op het moment dat de leidinggevende en de medewerker (soms na weken of maanden) in dit proces zijn vastgelopen, wordt hulp ingeschakeld via bijvoorbeeld een bedrijfsarts.
Het ideaalplaatje
Pleiten we hier dan voor een standaard snelle inschakeling van de bedrijfsarts of het afstaan van de regierol? Alsjeblieft niet. Bedrijfsartsen hebben al te veel spreekuurcontacten die met een goede afstemming onnodig waren geweest. Waar we wel voor pleiten is voor een herintroductie van het 'eigen regie' model zoals het bedoeld is: de leidinggevende als onder andere regisseur van de verzuimaanpak van de individuele verzuimer. Als een medewerker wil verzuimen, gaan leidinggevende en medewerker open het gesprek aan. Komen zij er samen onvoldoende uit, dan schakelt de leidinggevende zijn adviseurs in: HR-adviseurs en de bedrijfsarts als adviseur met medische expertise. In sommige gevallen betekent dit dat een medewerker al op dag 3 van het verzuim met een gerichte adviesvraag van de leidinggevende naar de bedrijfsarts gaat. Bijvoorbeeld als de leidinggevende het idee heeft dat ‘het wel eens lang kan gaan duren’ en niet goed weet welke aanpak goed is. Dan kan een snelle inzet van adviseurs om het proces zo soepel en snel mogelijk te laten lopen gewenst. Soms kan ook een telefoontje naar de bedrijfsarts om advies te vragen over de aanpak al voldoende zijn. In andere gevallen is er helemaal geen contact met de bedrijfsarts. Een medewerker die goed in zijn vel en in zijn werk zit en een goede werkrelatie met zijn leidinggevende heeft, kan bij verzuim in veel gevallen prima met zijn leidinggevende afstemmen over de voortgang, ook in het geval van klachten waarbij het verzuim iets langer dreigt te gaan duren.
Een goede regisseur zet anderen aan het werk, en weet zijn informatie te vinden. Zo kan hij de bedrijfsarts per mail, per telefoon of in persoon om advies vragen, zonder dat een oproep op het spreekuur noodzakelijk is. Een goede bedrijfsarts-adviseur ondersteunt en coacht leidinggevenden in het oppakken van zijn/haar motiverende en verzuimreducerende regierol. Op deze wijze kunnen organisaties productiviteit verhogen en kosten besparen, hetgeen toch voor veel bedrijven twee belangrijke doelen zijn van de invoer van eigen regie. Deze doelen bereik je over het algemeen niet door per definitie minder mensen naar de bedrijfsarts te sturen, en de problemen koste wat het kost zelf op te lossen. Deze doelen bereik je wanneer je als een goede regisseur je adviezen gericht verzamelt en het niet langer nodig is om iedereen standaard door te sturen. De voordelen zijn groot: medewerkers voelen zich serieus genomen, leidinggevenden werken zich niet over de kop en adviseurs worden ingezet op hun meerwaarde.
